Door Bess Chosak, vrijwilliger bij Hospice East Bay
Mijn eerste blik op mijn nieuwe patiënt was die van een tenger vrouwtje – een bos sneeuwwit haar dat onder een zachte grijze deken uitstak, terwijl ze zich in een hoek van haar bank nestelde. Ik had de taak gekregen om "muziek en herinneringen" te brengen aan deze 103-jarige vrouw die palliatieve zorg ontving. Het enige wat ik wist, was dat ze een vorm van dementie had en nauwelijks sprak.
Na een korte introductie door haar inwonende verzorgster ging ik naast haar zitten en pakte mijn kleine tas met apparatuur uit: twee koptelefoons en een iPod vol muziek voor haar. Ze keek me vragend aan terwijl ik probeerde uit te leggen wat ik voor haar meebracht. Zodra onze koptelefoons goed zaten en de muziek aanstond, begon ze te glimlachen en mee te wiegen op de muziek van "The Tender Trap" van Frank Sinatra. Al snel hoorden we het begin van "Que Sera, Sera" van Doris Day. Daarop verscheen een prachtige brede glimlach op haar gezicht en toen het refrein begon, zong ze uit volle borst mee en ik zong met haar mee. Samen zongen we de bekende woorden: "Que sera, sera; whatever will be will be; the future's not ours to see; que sera, sera."
Ik was diep ontroerd door de schoonheid van haar zangstem – werkelijk buitengewoon. Haar verzorgster, die al elf jaar voor haar zorgde en zich inmiddels in de kamer ernaast had teruggetrokken, kwam aangerend om te zien wie er zo prachtig zong. Ik keek haar vol verbazing aan, en vervolgens weer naar mijn patiënte – we hadden alle drie tranen in onze ogen. Dit was iets wat deze lieve dame zonder aarzeling, zonder verwarring kon uiten.
Ik bleef nummers van de afspeellijst draaien – van Nat King Cole, Frank Sinatra, Glenn Miller's Orchestra – maar ik bleef terugkomen bij het nummer van Doris Day, en elke keer zong mijn patiënt luid en duidelijk mee als het refrein begon. Ik moest wel even nadenken over de betekenis van dat lied – dat we daar gewoon waren, samen in het moment, in een uiting van acceptatie van wat er ook zou komen. Ik wist heel weinig over deze persoon. Zij wist niets over mij, behalve dat ik van Hospice East Bay was. Maar samen bracht de muziek ons naar een plek van oprechte verbondenheid en plezier.
Na 30 minuten was het tijd voor haar lunch. Ik zei dat ik terug zou komen, en ze greep mijn arm stevig vast en zei, met haar ogen en haar stem: "JA!"
De magie van muziek, de delen van onze geest die door muziek worden geraakt en erop reageren, lijken de mist van 'cerebrale degeneratie', haar diagnose, te overstijgen. Ik kijk ernaar uit om tijdens volgende bezoeken meer van dit soort momenten met haar te beleven.
